Veel zon en toch duurdere stroom: de zomer van 2026

In principe mogen we verwachten dat een zomer met veel zon zou goedkope stroom zou moeten opleveren. Toch lag de gemiddelde Belgische stroomprijs in augustus rond 129 euro per megawattuur, tegenover ongeveer 109 euro in juli. Ongeveer 18 procent duurder, in de maand met de meeste zon, en ook duurder dan in augustus vorig jaar. Hoe is dit te verklaren?

Gas gaf de toon aan

De belangrijkste verklaring ligt niet bij de zon, maar bij aardgas. De gemiddelde TTF-gasprijs klom in augustus naar 62,14 euro per megawattuur: ongeveer 15 procent hoger dan in juli en zelfs 90 procent hoger dan in augustus vorig jaar. Lage Europese gasvoorraden, aanhoudend hoge vraag en geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten die de aanvoer onzeker maken, dreven die prijs op.

Dat heeft ook een rechtstreekse invloed op de prijs voor elektriciteit: op veel uren van de dag is een gascentrale de laatste centrale die moet bijspringen om aan de vraag te voldoen. Die centrale bepaalt dan de prijs voor iedereen. En aangezien deze gascentrale vooral moet worden ingeschakeld tijdens bepaalde piekmomenten (en dus niet constant moet draaien), wordt de prijs hoog gezet. Met andere woorden, wordt gas duurder, dan trekt dat de hele markt mee omhoog.

Warm, windstil en minder kernenergie

Ook had het weer zijn invloed. Het was een uitzonderlijk warme zomer, met hittegolven die voor stevige aircopieken zorgden. Tegelijk lag de windproductie wekenlang bijna stil. Een doorsnee zomer is wisselvalliger en dus windrijker; dat verschil zou je meteen terug zien in de marktprijzen.

In Frankrijk moesten kerncentrales bovendien hun productie beperken door hoge rivierwatertemperaturen en lage waterstanden. Ook enkele kwallenplagen hadden tot gevolg dat reactoren afgesloten moesten worden. Heel Europa viel dus vaker terug op die duurdere gascentrales.

Voor België kwam daar nog iets bij: Doel 4 en Tihange 3 stonden in augustus stil voor geplande onderhoudswerken. Dat zijn de twee reactoren die ons land nog telt, samen goed voor zo'n 2 gigawatt aan productie per dag. Ze lagen ook in juli al stil, dus ze verklaren de stijging niet op zich, maar ze maakten België wel gevoeliger voor dure gasuren en dure import door een gebrek aan alternatieven.

En toch dook de day ahead prijs ruim 111 uur onder nul

Tegelijk was er nog altijd veel zon. Overdag leverde dat regelmatig heel goedkope en zelfs negatieve prijzen op: over juni, juli en augustus samen dook de Belgische prijs ruim 111 uur onder nul.

Opvallend is hoe die uren verdeeld zijn. Juni kwam uit op ruim 39 uur, juli op 42,5 uur, en augustus nog op 29,5 uur, zo'n 30 procent minder dan juli. Precies in de duurste maand waren er dus het minste overschotmomenten.

Maar vooral, zodra de zon 's avonds wegviel, ging het hard de andere kant op. Airco's draaiden overuren en dreven de vraag naar elektriciteit op en dus ook de prijs. Op 13 augustus liep de Belgische prijs op één kwartier op tot ongeveer 487 euro per megawattuur. Het zijn die dure avond- en nachturen die het maandgemiddelde omhoog trokken.

De echte les: de spreiding wordt groter

Augustus was daarmee een schoolvoorbeeld van waar de markt naartoe gaat. Veel zon maakt de middaguren goedkoop. Valt de zon weg, waait het weinig en moeten dure gascentrales bijspringen, dan worden de avonduren erg duur.

Het verschil tussen het goedkoopste en het duurste moment van dezelfde dag wordt dus almaar groter. Vooral omdat een doorsnee gezin vooral op die dure momenten zal verbruiken. En dat verschil is precies waar een slimme sturing iets mee doet: elektriciteit opslaan wanneer ze goedkoop is, zodat je die kan verschuiven naar die uren, en je batterij niet leeg laten lopen op het moment dat je ze het hardst nodig hebt.

Een gemiddelde prijs zegt met andere woorden steeds minder. Wat telt, is op welke uren jouw verbruik valt. En vooral dat je er ook oog voor hebt dat jouw batterij op dat ogenblik het verbruik voldoende kan ondersteunen. Dus opletten met zware verbruikers (zoals een elektrische wagen) tijdens de piekuren en zorgen dat jouw batterij voldoende vol is wanneer de piekmomenten eraan komen.

Ben jij klaar voor de winter?

Nog geen zonnepanelen of batterij? Dan is het nu echt wel tijd om er werk van te maken. De energieprijzen zijn de laatste jaren alleen maar gestegen en het vooruitzicht is dat deze tendens zich door zal zetten. Bereken hier wat je kan besparen, op maat van jouw situatie.

Heb je al een installatie? Dan is dit het moment voor een check en een update. Laat je installatie nakijken.