Waarom gasprijzen zo'n grote impact hebben op de elektriciteitsprijzen

In onze vorige blog schreven we al hoe de recente oorlog in Iran opnieuw voor onrust zorgt op de energiemarkten. Gasprijzen stegen snel en elektriciteitsprijzen volgden meteen. Dat is geen toeval. Het heeft alles te maken met hoe de Europese elektriciteitsmarkt werkt.

Waarom gasprijzen de elektriciteitsprijs bepalen

Wanneer elektriciteit wordt verhandeld op de markt, worden eerst de goedkoopste bronnen ingezet: wind, zon, waterkracht en kernenergie. Pas wanneer die productie niet volstaat om aan de vraag te voldoen, worden duurdere centrales ingeschakeld: meestal gascentrales. Die gascentrales leveren vaak de laatste elektriciteit die nodig is om het net in evenwicht te houden, en in het Europese systeem bepaalt net die laatste, duurste centrale de prijs voor alle elektriciteit die op dat moment verkocht wordt.

Het gevolg is eenvoudig: stijgt de gasprijs, dan stijgt ook de kost van elektriciteit op de markt, zelfs als een groot deel van de stroom eigenlijk goedkoper werd geproduceerd door wind, zon of kernenergie. Zolang gascentrales een belangrijke rol spelen om vraag en aanbod in balans te houden, blijven gasprijzen dus een grote invloed hebben op onze elektriciteitsprijzen.

Flexibiliteit en batterijen worden steeds belangrijker

Het echte probleem zit niet alleen in gas, maar in flexibiliteit. Wind en zon produceren niet altijd wanneer we energie nodig hebben. Wanneer er te weinig hernieuwbare energie beschikbaar is, moeten gascentrales snel kunnen bijspringen om het net stabiel te houden: vandaag zijn ze vaak de flexibele back-up van het energiesysteem.

Daar komt stilaan een alternatief voor: diezelfde flexibiliteit kan ook geleverd worden door duizenden kleine energiesystemen bij mensen thuis.

Van gascentrales naar een netwerk van slimme woningen

Een woning met zonnepanelen en een thuisbatterij kan energie opslaan wanneer er veel productie is, bijvoorbeeld op zonnige middagen, en die energie gebruiken wanneer de vraag stijgt. Wanneer duizenden van die systemen slim worden aangestuurd, ontstaat een Virtual Power Plant (VPP): een netwerk van batterijen en energiesystemen dat samen reageert op de energiemarkt.

In plaats van één grote gascentrale die flexibiliteit moet leveren, kunnen duizenden batterijen samen energie opslaan wanneer er veel aanbod is, energie vrijgeven wanneer de vraag stijgt, en reageren op prijssignalen op de energiemarkten. Platforms zoals Smart-E-Grid verbinden duizenden woningen op die manier met elkaar en met de energiemarkten. Het resultaat is een gedistribueerde energiecentrale die het elektriciteitssysteem helpt stabiliseren, zonder dat daarvoor telkens extra gascentrales moeten opstarten.

Waarom dit steeds belangrijker wordt

Geopolitieke spanningen, zoals vandaag in Iran, tonen opnieuw hoe afhankelijk het klassieke energiesysteem nog altijd is van fossiele brandstoffen. Daar heb je weinig controle over. Wat je wél kan doen, is samen met Smart-E-Grid je afhankelijkheid verkleinen. Hoe meer flexibiliteit er in het systeem komt, via batterijen, slimme sturing en netwerken van woningen, hoe kleiner die afhankelijkheid wordt.

Conclusie

De energietransitie gaat niet alleen over duurzame energie, maar ook over slimme energie. Precies daar spelen systemen zoals Smart-E-Grid een belangrijke rol: door duizenden woningen samen te brengen in één flexibel netwerk dat actief kan inspelen op de energiemarkten.