Fossiel wordt duurder, en de winter moet nog beginnen

Gas, olie, benzine, diesel en mazout gaan deze week allemaal tegelijk omhoog. Niet met een paar procent over een half jaar, maar in enkele dagen tijd. En de winter moet nog beginnen.

Wat er nu aan het gebeuren is

De Europese gasprijs tikte deze ochtend (2 september 2026) 75 euro per megawattuur aan, het hoogste niveau sinds het begin van de oorlog, en de klim is niet gestopt. Een vat Brent-olie staat rond 95 dollar, 4,5 procent hoger dan gisteren. Aan de pomp voel je het morgen al: benzine gaat naar 2,058 euro per liter, diesel naar 2,386 euro. Mazout werd op één dag bijna 5 procent duurder. Op een jaar tijd kost Europees gas nu bijna 125 procent meer. Het is een klassieke tendens die we zien. Energie wordt duurder en daaraan lijkt niets te ontsnappen.

Waarom de timing lastig is

Prijspieken zijn niets nieuws. Wat deze anders maakt, is het moment. Europa gaat de winter in met gasvoorraden die voor amper 65 procent gevuld zijn, lager dan eind augustus 2021, net voor de vorige energiecrisis. In 2020 zat er op hetzelfde moment 91,3 procent in de tanks. Die voorraden zouden aangevuld moeten worden, maar de prijs is op dit ogenblik verschrikkelijk hoog.

Hoe die winter zal verlopen op het vlak van energieprijzen, weet niemand: dat hangt af van het weer en van de aanvoer van vloeibaar aardgas. Wat we wél weten: hoe kleiner de buffer, hoe heftiger de markt reageert op elke koude week. Want de reserves zijn natuurlijk kleiner.

En het blijft niet bij gas. Want gas is ook nodig voor de productie van elektriciteit. Op de groothandelsmarkt bepalen gascentrales vaak de prijs van het laatste kilowattuur dat nodig is om aan de vraag te voldoen. Duurder gas betekent daardoor meestal ook duurdere stroom, zeker in de winter, wanneer er minder zon is en de gascentrales vaker moeten bijspringen. Elektrificeren maakt ons dus niet minder afhankelijk van gas. Wat wél verandert, is hoeveel controle je erover hebt: stroom kan je zelf opwekken, opslaan en verschuiven naar de uren waarop ze goedkoop is. En met een dynamisch energiecontract en slimme sturing koop je ze ook aan op het moment dat ze het goedkoopst is. Want doorheen de dag zijn er nog altijd goedkopere en duurdere momenten. Daarop kan een slimme sturing inspelen. Terwijl je gas en mazout gewoon moet aankopen, koop je gewoon aan de vaste prijs van dat moment. Zonder mogelijkheid tot optimalisatie.

De invloed van deze hoge gasprijzen en elektriciteitsprijzen zal ook op de energiefactuur te zien zijn. Al zal dat met enige vertraging gebeuren. Begin augustus stond de geschatte jaarfactuur voor aardgas van een doorsnee Vlaams gezin al op 1.780 euro, 290 euro meer dan een jaar eerder, en dat was nog vóór de sprong van deze week.

De knop waar jij wél aan kan draaien

Aan de gasmarkt kan je niets veranderen. Aan hoeveel gas, mazout en diesel je koopt wel. Dat is wat elektrificatie doet: je haalt de brandstof uit je huis en je auto, en je verbruik verschuift naar stroom, de enige energie die je zelf kan opwekken, opslaan en verplaatsen in de tijd. En vooral, de enige bron waar je constant aan optimalisatie kan doen.

En elektrificatie zit niet alleen in de evidente vorm van elektrisch rijden. Ook verwarming en warm water kunnen elektrisch aangedreven worden. Een elektrische warmtepomp of een elektrische warmtepompboiler zijn ook weer nuttige alternatieven voor de klassieke modellen die steeds met aardgas werken. Door ook deze elementen op te nemen in het elektrisch huishouden, creëer je een ecosysteem. En vooral een gekoppeld ecosysteem dat centraal kan worden aangestuurd. Wederom in functie van de schommelingen in elektriciteitsprijzen om het verbruik te optimaliseren.

Warm water is het meest onderschatte stuk. Volgens Fluvius gaat zo'n 15 procent van het energieverbruik van een gezin daarnaartoe, bij de meesten rechtstreeks van de gasketel. Elke douche is dus een aankoop op de gasmarkt. Met een elektrische boiler of een warmtepompboiler verhuist dat naar een post die je zelf in de hand hebt: een boiler moet niet op een vast uur opwarmen, hij moet warm zijn wanneer jij water nodig hebt. Ideaal om te verschuiven naar de uren waarop je panelen draaien of de prijs laag staat.

Verwarming en rijden volgen dezelfde logica. Een warmtepomp haalt zijn warmte uit de omgeving in plaats van uit een brandstof. Een elektrische wagen laad je thuis, op de uren die jij kiest, in plaats van te tanken aan 2,386 euro per liter.

Sturing maakt het verschil

Elektrificeren verplaatst aldus je verbruik naar een vermogen waarover je meer controle kan hebben. De controle moet je niet zelf doen. Dat doet de sturing. Deze sturing bepaalt wat het kost, wanneer het voordelig is om de stuurbare verbruikers aan te zetten. Je warmtepompboiler moet bijvoorbeeld niet constant draaien. Die kan perfect draaien op het ogenblik dat de zon schijnt of de elektriciteitsprijzen laag staan. En op die manier bepaalt de sturing wat de meest optimale momenten zijn om te verbruiken of elektriciteit in de batterij op te slaan. Zon, batterij, boiler en laadpunt moeten niet allemaal tegelijk draaien, en dat handmatig opvolgen houdt niemand een winter vol. Smart-E-Grid stemt je batterij, je verbruik en je energiecontract 24/7 automatisch af op wat er op de energiemarkt gebeurt. En hoe uitgebreider het ecosysteem is, hoe meer er geoptimaliseerd kan worden.

Daar draait het bij ons om: voluit kiezen voor hernieuwbare energie, en jou meer controle geven over je eigen energie. Niet omdat fossiel vandaag toevallig duur staat, maar omdat we nu toch al enkele jaren die stijgende tendens zien. En een huis op eigen zon, een batterij en slimme sturing structureel minder blootstaat aan een markt waar jij niets over te zeggen hebt en die we allen moeten ondergaan.

Ben jij klaar voor de winter?

Nog geen zonnepanelen of batterij? Bereken hier wat je kan besparen, op maat van jouw situatie.

Heb je al een installatie? Dan is dit het moment voor een check en een update. Laat je installatie nakijken.